Kans op sterrenhemel

Geminiden 2026

De Geminiden bereiken hun maximum op 14 december 2026 om 14:49 uur Nederlandse tijd (13:49 UTC), overdag, dus beide nachten tellen: 13–14 december 2026 (maan 20 % verlicht) en 14–15 december 2026 (maan 28 %). In Nederland heeft Nationaal Park Lauwersmeer de beste kans op een heldere maximumnacht: 27 % / 27 % van zulke nachten was helder (Copernicus ERA5, 2006–2025). In heel Europa is de kans het grootst in Garajonay National Park (75 % / 73 %).

Zo werkt het ↓

Gegevens bijgewerkt: 31 december 2025 · Bronnen en licenties

Berekend op 5 november 2026 · bewolking ERA5 2006–2025 · nachtlicht NASA VIIRS 2025

Nacht van het maximumMaan verlichtZHR
14 december 2026, 13:49 UTC25 %150
14 december 2027, 20:02 UTC98 %150

Radiant: RA 112°, Dec +33° · 35 km/s

Kans op heldere maximumnacht

Plekken donkerder dan de helft van het land in Europa, gesorteerd op kans op een heldere maximumnacht.

Het maximum valt in Europa overdag: kansen voor beide nachten (eerste / tweede).

PlaatsKans op heldere maximumnachtLandMaanloze donkere uren (zon < −12°)Max. hoogte radiantDonkerder dan…
Garajonay National Park75 % / 73 %Spanje7,885°60 %
Timanfaya National Park62 % / 65 %Spanje8,086°62 %
Cabrera National Park57 % / 60 %Spanje8,584°78 %
Caldera de Taburiente National Park60 % / 57 %Spanje8,086°83 %
Pantelleria National Park55 % / 60 %Italië8,586°54 %
Sierra Nevada National and Natural Park57 % / 58 %Spanje8,586°57 %
Mercantour National Park57 % / 57 %Frankrijk9,079°79 %
Divjakë-Karavasta National Park52 % / 47 %Albanië8,782°51 %
Mljet Nacionalni Park52 % / 50 %Kroatië8,880°77 %
National Park Kornati48 % / 52 %Kroatië8,879°76 %
Nationalpark Orjen50 % / 43 %Montenegro8,880°59 %
Parc Astronòmic Montsec48 % / 50 %Spanje8,881°67 %
Port-Cros National Park48 % / 50 %Frankrijk8,880°61 %
Arcipelago di La Maddalena National Park48 % / 50 %Italië8,782°62 %
Mount Olympus50 % / 47 %Griekenland8,883°52 %
Albanyà48 % / 47 %Spanje8,881°54 %
Arcipelago Toscano National Park42 % / 48 %Italië8,881°93 %
Cabañeros National Park48 % / 48 %Spanje8,584°81 %
Monfragüe National Park48 % / 48 %Spanje8,783°74 %
Pollino National Park45 % / 47 %Italië8,783°52 %
Triglav National Park47 % / 43 %Slovenië9,077°66 %
Vjosa Wild River National Park47 % / 43 %Albanië8,783°74 %
Tablas de Daimiel National Park43 % / 47 %Spanje8,784°57 %
Vanoise National Park45 % / 40 %Frankrijk9,078°65 %
Defileul Jiului National Park45 % / 43 %Roemenië9,078°65 %
Ainos National Park42 % / 45 %Griekenland8,785°50 %
Pirin National Park45 % / 43 %Bulgarije8,781°71 %
Rila National Park45 % / 40 %Bulgarije8,881°69 %
Landes de Gascogne Regional Natural Park38 % / 45 %Frankrijk9,079°82 %
Gran Paradiso National Park45 % / 38 %Italië9,078°63 %

In december 2026 kun je de Geminiden het beste twee nachten achter elkaar bekijken, van 13 op 14 en van 14 op 15 december, al vanaf de vroege avond. Het maximum valt overdag, op 14 december, en bij deze zwerm is het maximum breed, dus beide nachten zijn vrijwel even goed. De maan gaat die dagen als dunne sikkel vroeg onder en stoort nauwelijks. Eén serieuze hindernis blijft over: winterwolken, waardoor zelfs in het zuiden van Europa lang niet elke maximumnacht helder was.

Inhoud
  1. De maan van 2026 tegenover die van 2027
  2. Vanaf welk uur en in welke richting kijk je
  3. Waar is het midden van december vaker helder
  4. Hoeveel meteoren kun je verwachten
  5. Veelgestelde vragen
  6. De Geminiden 2026 in vijf regels

↓ Beste in …

De maan van 2026 tegenover die van 2027

Meteen het grootste voordeel. Op het moment van het maximum op 14 december 2026, om 13:49 UTC (14:49 in de wintertijd van Midden-Europa, 13:49 in het Verenigd Koninkrijk, Ierland en Portugal), is de maan voor 25 % verlicht. Dat is een wassende sikkel die vroeg in de avond ondergaat, zodat vrijwel de hele lange decembernacht donker blijft.

Een jaar later is het beeld omgekeerd: het maximum op 14 december 2027 om 20:02 UTC valt samen met een maan die voor 98 % verlicht is, bijna volle maan. Zwakke meteoren verdwijnen in haar licht. Wie de Geminiden doorschuift naar volgende winter, verliest het grootste deel van de zwerm.

Vanaf welk uur en in welke richting kijk je

De zwerm loopt van 4 tot 20 december, en een ZHR (zenitale uurfrequentie) van 100 of meer houdt rond het maximum ongeveer 10–12 uur aan (volgens de IMO). De radiant ligt bij de ster Castor in de Tweelingen (RA 112°, Dec +33°). Op het noordelijk halfrond komt hij rond zonsondergang op, tegen 22 uur staat hij al hoog in het oosten en rond 2 uur 's nachts hoog in het zuiden. Bij de Perseïden staat de radiant 's avonds nog laag; bij de Geminiden kun je de eerste meteoren meteen na het eten vangen.

Maanloze donkere uren (zon onder −12°) liggen op de beste plekken van Europa tussen 7,8 en 9,0: in Mercantour National Park in Frankrijk 9,0, in Garajonay National Park op La Gomera 7,8, waar de radiant tot 85° stijgt. Tijd genoeg dus, het probleem is de kou: een paar uur bewegingloos liggen in december vraagt om warme kleding en een slaapzak.

Waar is het midden van december vaker helder

De kansen op deze pagina beschrijven de nachten van 2006–2025 op basis van de reanalyse ERA5 en zijn geen weersverwachting; die controleer je een paar dagen vooraf.

Winterbewolking knaagt aan de kansen in heel Europa. De beste plek van het continent, Garajonay op de Canarische Eilanden, haalt 75 % / 73 %, ruim onder de augustuscijfers van de Perseïden. Mercantour 57 % / 57 %, Pantelleria National Park in Italië 55 % / 60 %. Verder naar het noorden bijna overal 15–40 %: Winklmoos-Alm in Duitsland 38 % / 28 %, Peneda-Gerês National Park in Portugal 32 % / 35 %, Lauwersmeer National Park in Nederland 27 % / 27 %, The Broads in het Verenigd Koninkrijk 25 % / 30 %.

Een situatie ter illustratie: een waarnemer in Beieren kijkt naar Winklmoos-Alm en ziet 38 % voor de eerste nacht en 28 % voor de tweede. Hij houdt beide data vrij en beslist pas op grond van de bewolkingsverwachting de dag ervoor. Wordt er voor beide nachten bewolking verwacht, dan annuleert hij de reis: bij 38 % / 28 % is dat de verwachte uitkomst.

Hoeveel meteoren kun je verwachten

De ZHR van de Geminiden is 150: zoveel meteoren per uur zou één waarnemer zien onder een perfect donkere hemel met de radiant in het zenit. De echte telling ligt lager. De meteoren van deze zwerm komen met 35 km/s de atmosfeer binnen, langzamer dan bij de meeste zwermen, waardoor de sporen lang en fel zijn en er regelmatig vuurbolen tussen zitten. Het moederlichaam van de zwerm, planetoïde 3200 Phaethon, maakt de Geminiden een van de weinige zwermen afkomstig van een planetoïde; NASA laat de mogelijkheid open dat Phaethon een ‘stenen komeet’ is. Het schema van de andere zwermen van 2026–2027 staat op de pagina meteorenzwermen.

Veelgestelde vragen

Kun je de Geminiden vanuit de stad zien?

Alleen de felste meteoren en vuurbolen. Lichtvervuiling dooft de zwakkere exemplaren, daarom zie je er buiten de stad vele malen meer.

Heb je een verrekijker nodig?

Nee. Meteoren vliegen over de hele hemel; je kijkt met het blote oog en probeert zo veel mogelijk hemel te overzien (NASA).

De Geminiden 2026 in vijf regels

Beste in …

LandPlaatsKans op heldere maximumnacht
AlbaniëDivjakë-Karavasta National Park52 % / 47 %
BelgiëNational Park Entre-Sambre-et-Meuse17 % / 23 %
Bosnië en HerzegovinaNational park Drina37 % / 37 %
BulgarijePirin National Park45 % / 43 %
DenemarkenBulbjerg15 % / 20 %
DuitslandWinklmoos-Alm38 % / 28 %
FinlandLemmenjoki National Park22 % / 18 %
FrankrijkMercantour National Park57 % / 57 %
GriekenlandMount Olympus50 % / 47 %
HongarijeKörös-Maros National Park38 % / 35 %
IJslandVatnajökull National Park18 % / 20 %
IerlandWicklow Mountains National Park18 % / 25 %
ItaliëPantelleria National Park55 % / 60 %
KosovoNational park Bjeshkët e Nemuna35 % / 32 %
KroatiëMljet Nacionalni Park52 % / 50 %
LetlandGauja National Park20 % / 17 %
LitouwenCuronian Spit National Park12 % / 8 %
MontenegroNationalpark Orjen50 % / 43 %
NederlandNationaal Park Lauwersmeer27 % / 27 %
Noord-MacedoniëPelister National Park40 % / 35 %
NoorwegenÅnderdalen National Park32 % / 35 %
OostenrijkWeißbach Nature Park and Municipality38 % / 35 %
PolenDrawa National Park15 % / 18 %
PortugalPeneda-Gerês National Park32 % / 35 %
RoemeniëDefileul Jiului National Park45 % / 43 %
ServiëKopaonik National Park37 % / 38 %
SloveniëTriglav National Park47 % / 43 %
SlowakijePieniny National Park28 % / 27 %
SpanjeGarajonay National Park75 % / 73 %
TsjechiëBeskydy Dark Sky Park18 % / 15 %
Verenigd KoninkrijkThe Broads25 % / 30 %
ZwedenHamra National Park32 % / 30 %
ZwitserlandSwiss National Park43 % / 43 %

Heldere maximumnacht: minstens 2 uur met ≤ 20 % bewolking terwijl de zon onder −12° staat, dezelfde kalendernacht ± 1 in 2006–2025.

Zo rekenen we

Gerelateerde pagina’s